Cuối năm 2026, hai nghị định mới về lao động có liên quan đến yếu tố nước ngoài được ban hành, cùng hướng tới mục tiêu minh bạch hoá thủ tục và thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao cho các ngành công nghệ chiến lược.
Nghị định 393/2026/NĐ-CP: ưu tiên chuyên gia công nghệ
Ban hành ngày 20/10/2026 và có hiệu lực từ 5/12/2026, Nghị định 393 thay thế Nghị định 219/2025/NĐ-CP về lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam. Những điểm đáng chú ý:
- Mở rộng diện miễn giấy phép lao động cho chuyên gia công nghệ chiến lược, người tham gia các chương trình nhân tài AI được chỉ định, nhà đầu tư đáp ứng ngưỡng vốn tối thiểu và một số trường hợp di chuyển nội bộ doanh nghiệp.
- Ngành ưu tiên: trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, chuyển đổi số, sản xuất tiên tiến và công nghệ chiến lược.
- Giảm giấy tờ: chấp nhận giấy khám sức khoẻ cấp ở nước ngoài; một số trường hợp gia hạn không cần giấy khám sức khoẻ mới.
- Thời hạn giấy phép: tối đa hai năm, được gia hạn một lần.
Nghị định 371/2026/NĐ-CP: rõ ràng hơn khi tổ chức nước ngoài tuyển người Việt
Ban hành ngày 25/9/2026, có hiệu lực từ 15/11/2026, Nghị định 371 quy định việc tuyển dụng, quản lý người lao động Việt Nam làm việc cho cơ quan đại diện ngoại giao, tổ chức quốc tế, văn phòng đại diện báo chí nước ngoài và tổ chức phi chính phủ nước ngoài. Tổ chức có thể đăng tuyển qua Sàn giao dịch việc làm quốc gia, cổng việc làm hợp pháp hoặc website chính thức; việc thông báo, báo cáo được thực hiện trực tiếp, qua bưu điện hoặc qua thư điện tử chính thức của cơ quan quản lý. Văn phòng đại diện trong lĩnh vực kinh tế, tài chính, khoa học công nghệ, giáo dục, y tế chuyển sang áp dụng Bộ luật Lao động, tạo sự thống nhất với doanh nghiệp.
Gắn với chiến lược phát triển công nghệ
Việt Nam đặt mục tiêu trở thành trung tâm về bán dẫn và AI của khu vực, với chương trình đào tạo 50.000 kỹ sư bán dẫn và các ưu đãi đầu tư công nghệ cao theo Nghị định 96/2026/NĐ-CP. Nghị định 393 giải quyết đúng "nút thắt" về nhân lực trình độ cao: các tập đoàn bán dẫn, trung tâm dữ liệu và R&D cần đưa chuyên gia quốc tế vào nhanh để vận hành và chuyển giao công nghệ cho kỹ sư Việt Nam.
Tác động đến kinh tế Việt Nam
- FDI chất lượng cao: thủ tục lao động thuận lợi là tiêu chí quan trọng khi nhà đầu tư chọn địa điểm đặt nhà máy chip, trung tâm R&D.
- Chuyển giao tri thức: chuyên gia quốc tế làm việc cùng kỹ sư trong nước giúp rút ngắn thời gian học hỏi công nghệ.
- Thị trường lao động minh bạch: quy trình tuyển dụng và báo cáo rõ ràng bảo vệ quyền lợi người lao động Việt Nam.
Doanh nghiệp cần làm gì?
Doanh nghiệp đang sử dụng lao động nước ngoài nên rà soát hồ sơ, xác định trường hợp thuộc diện miễn mới và các quy định chuyển tiếp trước ngày 5/12/2026. Lưu ý lao động kỹ thuật không còn được đối xử như chuyên gia trong diện di chuyển nội bộ. Các tổ chức thuộc phạm vi Nghị định 371 cần chuẩn bị mẫu báo cáo hằng năm trước ngày 15/12.
Nhận định của vietnamii.com: hai nghị định thể hiện cách tiếp cận "mở có chọn lọc": thông thoáng với nhân tài công nghệ, chặt chẽ và minh bạch trong quản lý. Đây là bước đi cần thiết để Việt Nam cạnh tranh thu hút dòng vốn công nghệ cao trong khu vực.