Nghị định 359 có hiệu lực từ 6/11: VAMC vốn điều lệ 5.000 tỷ đồng, thêm công cụ tái cơ cấu nợ xấu

Từ ngày 6/11/2026, Nghị định 359/2026/NĐ-CP về thành lập, tổ chức, hoạt động và cơ chế tài chính của Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC) chính thức có hiệu lực. Nghị định được Chính phủ ban hành ngày 17/9/2026, thay thế toàn bộ các Nghị định 53/2013/NĐ-CP, 34/2015/NĐ-CP và 18/2016/NĐ-CP, tạo khung pháp lý mới cho xử lý nợ xấu trong hệ thống ngân hàng.

VAMC: vốn điều lệ 5.000 tỷ đồng, do NHNN làm chủ sở hữu

Theo Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, VAMC là công ty TNHH một thành viên do Nhà nước nắm 100% vốn, do Ngân hàng Nhà nước thành lập và thực hiện quyền đại diện chủ sở hữu, với vốn điều lệ 5.000 tỷ đồng. Trụ sở chính đặt tại Hà Nội; bộ máy gồm Hội đồng thành viên (không quá 7 người), Ban kiểm soát (không quá 3 người) và Ban điều hành.

Cơ chế mua nợ: theo giá thị trường hoặc bằng trái phiếu đặc biệt

VAMC mua nợ xấu theo giá trị thị trường hoặc bằng trái phiếu đặc biệt. Tổ chức tín dụng có tỷ lệ nợ xấu từ 3% trở lên (hoặc mức do Thống đốc NHNN quy định) phải bán nợ xấu cho VAMC trên cơ sở kết quả thanh tra, định giá hoặc kiểm toán độc lập. Trái phiếu đặc biệt phát hành bằng đồng Việt Nam, lãi suất 0%, thời hạn tối đa 5 năm, có thể tới 10 năm với tổ chức tín dụng đang tái cơ cấu hoặc gặp khó khăn tài chính; bên nắm giữ được dùng trái phiếu này để vay tái cấp vốn tại NHNN.

Không chỉ “bán nợ”: thêm công cụ tái cơ cấu và phục hồi

Theo phân tích của Tạp chí Doanh nghiệp và Hội nhập, điểm mới đáng chú ý là vai trò của VAMC được mở rộng. Ngoài mua, thu hồi, bán nợ và xử lý tài sản bảo đảm, VAMC được cơ cấu lại nợ, chuyển nợ thành vốn góp hoặc cổ phần, đầu tư tài chính, bảo lãnh khoản vay và tư vấn tái cơ cấu. VAMC có thể điều chỉnh kỳ hạn trả nợ, giảm hoặc miễn lãi quá hạn, và với khoản nợ mua theo giá thị trường, có thể giảm một phần nợ gốc nếu chứng minh được hiệu quả.

Đáng chú ý, khách hàng có nợ xấu đã bán cho VAMC nhưng có phương án sản xuất, kinh doanh khả thi vẫn có thể được tổ chức tín dụng xem xét cấp tín dụng mới. Tạp chí này nhấn mạnh đây là cơ chế “được xem xét”, không phải chính sách xoá nợ đại trà. Quy định về thu giữ tài sản bảo đảm cũng rõ hơn, với trách nhiệm phối hợp của chính quyền và công an cấp xã.

Ý chính

• Nghị định 359/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ 6/11/2026, VAMC có vốn điều lệ 5.000 tỷ đồng do NHNN làm chủ sở hữu.
• Tổ chức tín dụng có tỷ lệ nợ xấu từ 3% trở lên phải bán nợ xấu cho VAMC; trái phiếu đặc biệt lãi suất 0%, kỳ hạn tối đa 5 năm (tới 10 năm trong trường hợp đặc biệt).
• VAMC được tái cơ cấu nợ, chuyển nợ thành vốn và hỗ trợ khách hàng có phương án khả thi tiếp cận vốn mới.