Chiều tối 10/11/2026, tại Nhà Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực. Trên cơ sở ý kiến tại phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất trình Quốc hội xem xét dự thảo. Đây là một trong những đạo luật có tác động rộng nhất tới doanh nghiệp và hộ gia đình, bởi điện là đầu vào của gần như mọi hoạt động sản xuất, kinh doanh và sinh hoạt.
Ba điểm chỉnh lý về giá điện
Báo cáo tại phiên họp, Thứ trưởng Bộ Công Thương Trương Thanh Hoài cho biết dự thảo đã nhận được 81 lượt ý kiến của đại biểu, gồm 69 lượt tại Tổ và 12 lượt tại hội trường. Theo Báo Công Thương, nội dung giá điện được chỉnh lý theo ba hướng:
- Giá điện theo giờ chỉ áp dụng thí điểm, thay vì triển khai đại trà ngay.
- Hộ thu nhập thấp vẫn được áp dụng giá điện bậc thang, bảo đảm an sinh cho nhóm dễ tổn thương.
- Bãi bỏ quy định Nhà nước bảo đảm thu hồi vốn đầy đủ chi phí; rủi ro đầu tư do doanh nghiệp tự chịu.
Cách tiếp cận này cho thấy hướng đi thận trọng: thử nghiệm cơ chế giá mới trước khi mở rộng, đồng thời giữ lưới an sinh cho người thu nhập thấp. Việc doanh nghiệp tự chịu rủi ro đầu tư cũng phù hợp với định hướng vận hành ngành điện theo cơ chế thị trường, đòi hỏi nhà đầu tư tính toán hiệu quả kỹ hơn.
Điện hạt nhân mô-đun nhỏ và thị trường điện
Dự thảo quy định điện hạt nhân mô-đun nhỏ đặt dưới sự kiểm soát chặt chẽ của Nhà nước. Theo cơ quan soạn thảo, các quy định đã thể chế hóa chủ trương tại Nghị quyết số 70-NQ/TW của Bộ Chính trị về an ninh năng lượng. Dự thảo cũng đã lược bỏ quy định ưu tiên tại các Điều 15, 18, 19 và chỉnh lý nội dung giấy phép thị trường điện tại nhiều điều khoản.
Với an toàn đập thủy điện, dự thảo giao Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi đặt công trình chủ trì phê duyệt, giúp phân cấp rõ trách nhiệm cho địa phương.
Lựa chọn nhà đầu tư cần tiêu chí rõ ràng
Theo Tạp chí Công Thương, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải lưu ý quy định cho phép lựa chọn nhà đầu tư không qua đấu giá, đấu thầu có phạm vi rộng và chưa có tiêu chí rõ khi áp dụng. Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên, người điều hành phiên họp, đề nghị Chính phủ quy định chặt chẽ các trường hợp này.
Đây là tín hiệu tích cực cho môi trường đầu tư: khi tiêu chí minh bạch hơn, nhà đầu tư tư nhân và nước ngoài có cơ sở rõ ràng để tham gia các dự án nguồn điện, trong bối cảnh nhu cầu điện tăng nhanh cùng mục tiêu tăng trưởng cao.
Ý chính
- Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất trình Quốc hội dự thảo Luật Điện lực sửa đổi.
- Giá điện theo giờ chỉ thí điểm; hộ thu nhập thấp vẫn dùng giá bậc thang; bỏ cơ chế Nhà nước bảo đảm thu hồi đủ chi phí.
- Điện hạt nhân mô-đun nhỏ do Nhà nước kiểm soát chặt; việc chọn nhà đầu tư không qua đấu giá, đấu thầu cần quy định chặt chẽ.