Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 10/2026 tăng 0,2% so với tháng trước, chậm lại rõ rệt so với mức 0,62% của tháng 9 và là mức tăng thấp nhất trong ba tháng. Bình quân 10 tháng, CPI tăng 4,57% so với cùng kỳ, lạm phát cơ bản tăng 4,24%, sát với mục tiêu khoảng 4,5% Quốc hội đề ra cho năm 2026.
Điều gì đang diễn ra với giá cả?
- Giao thông là nhóm tăng mạnh nhất tháng 10 (+2,66%) do giá xăng trong nước điều chỉnh theo giá dầu thế giới.
- Lương thực, thực phẩm giảm 0,24%, trong đó giá thịt lợn giảm 2,33% nhờ nguồn cung trong nước dồi dào và thịt nhập khẩu rẻ hơn.
- Lạm phát cơ bản tháng 10 giảm nhẹ so với tháng trước, cho thấy áp lực giá không lan rộng ra toàn bộ nền kinh tế mà chủ yếu đến từ năng lượng.
Chính sách giảm giá đúng lúc
Từ ngày 1/11/2026, giá bán lẻ điện bình quân giảm 2% và thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng được đưa về 0%, dự kiến giúp giá xăng giảm khoảng 1.500–1.700 đồng/lít. Do giao thông và nhà ở, điện, nước là hai nhóm đóng góp lớn vào mức tăng CPI từ đầu năm, các biện pháp này tác động trực tiếp vào đúng "điểm nóng" của lạm phát. Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cũng yêu cầu tăng cường giám sát thị trường, xử lý các trường hợp tăng giá bất hợp lý, nhất là khi chi phí đầu vào đã giảm.
Kịch bản cả năm
Bộ Tài chính xây dựng hai kịch bản lạm phát năm 2026 là 4,5% và 4,8%; Ngân hàng Nhà nước dự báo 4,5–5%. Với CPI tháng 10 tăng chậm và gói giảm chi phí năng lượng có hiệu lực, khả năng giữ lạm phát quanh mục tiêu là khá cao, dù nhu cầu tiêu dùng cuối năm và Tết thường gây áp lực tăng giá theo mùa.
Tác động đến kinh tế Việt Nam
- Thu nhập thực tế: lạm phát ổn định giúp bảo toàn sức mua, khi thu nhập bình quân của người lao động đã tăng khoảng 9,4%.
- Lãi suất: lạm phát trong tầm kiểm soát tạo điều kiện để mặt bằng lãi suất cho vay ổn định, hỗ trợ doanh nghiệp vay vốn mở rộng sản xuất.
- Tăng trưởng: Việt Nam đang đạt được mục tiêu kép hiếm có: tăng trưởng cao (9,01% trong 9 tháng) đi cùng lạm phát vừa phải.
- Thị trường tài chính: lạm phát ổn định là yếu tố quan trọng để nhà đầu tư trong và ngoài nước tin tưởng vào giá trị đồng tiền và tài sản dài hạn.
Góc nhìn chuyên gia
Các chuyên gia lưu ý áp lực vẫn còn từ tiêu dùng cuối năm, đẩy mạnh giải ngân đầu tư công, tăng trưởng tín dụng và biến động tỷ giá. Họ khuyến nghị giữ ổn định giá các mặt hàng do Nhà nước quản lý và kết hợp các giải pháp trung, dài hạn để giảm chi phí bền vững.
Nhận định của vietnamii.com: trong bối cảnh tăng trưởng cao, việc giữ CPI quanh 4,5% là thành công đáng ghi nhận của điều hành vĩ mô. Gói giảm giá điện và thuế xăng sẽ là "tấm đệm" quan trọng cho hai tháng cuối năm.